Ynglŷn â'r ardal
Mae Prifddinas Haearn y byd yn ystod y Chwyldro Diwydiannol bellach yn lle anturus i ymweld ag ef. Mae BikePark Wales yn un o'r cyrchfannau beicio mynydd gorau yn y DU. Gerllaw mae Parkwood Outdoors Adventures a Rock UK Summit Centre. Mae'r ardal yn wych ar gyfer cerdded a gallwch gyfuno â thaith ar drên stêm yn Rheilffordd Mynydd Aberhonddu.
I archwilio stori Merthyr Tudful, mae'n rhaid mynd i Gastell a Pharc Cyfarthfa; mae'r castell yn gartref i amgueddfa anhygoel gyda phopeth o'r stori i'r meistr haearn i waith dylunwyr ffasiwn fel Laura Ashley a Julian MacDonald. Mae yna gasgliad celf gyfoes syfrdanol hefyd. Gallwch hefyd ymweld â chartref un o gyfansoddwyr enwocaf Cymru, Joseph Parry a greodd y gân gyffrous “Myfanwy”.
Mae map rhyngweithiol trawiadol a all eich helpu i archwilio'r dref.
Ffeithiau Rhyfeddol
Lleoliad
Lleoedd yn
Merthyr Tudful
Roedd Merthyr Tudful yn cael ei adnabod fel 'Prifddinas Haearn y Byd' ar ddechrau'r 19eg ganrif, – roedd 4 gwaith haearn trawiadol yno. Adeiladwyd Castell Cyfarthfa, ar y bryn uwchben canol y dref, gan y Meistr Haearn William Crawshay II ym 1824. Ym 1831 digwyddodd Gwrthryfel Merthyr gyda gweithwyr yn galw am ddiwygio. Gwrthdarodd milwyr â'r ymgyrchwyr gan arwain at farwolaethau ac arestiadau, gan gynnwys Richard Lewis a ddaeth yn adnabyddus fel Dic Penderyn; cafodd ei grogi am drywanu milwr, gan ddod yn ferthyr dosbarth gweithiol. Digwyddodd y daith reilffordd gyntaf yn y byd a bwerwyd gan stêm yma ym 1804, gan deithio 9 milltir o'r gwaith haearn ym Mhenydarren i Gamlas Sir Forgannwg ar Dramffordd Merthyr.